Het belang van Limburg
Reizigers vragen snelle realisatie van spoorlijn Hamont-Weert.
Hamont-Achel
Laat de trein van Antwerpen naar Hamont elk uur doorrijden naar Weert in plaats van 40 minuten stil te staan in het station. Dat is de conclusie van Vlaamse en Nederlandse reizigersverenigingen na een gezamenlijke verkenning van de ontbrekende spoorverbinding Hamont-Weert.
Het was een Vlaams-Nederlands onderonsje afgelopen zaterdag in Hamont-Achel en Weert. Op uitnodiging van Theo Schuurmans – oud-burgemeester van Hamont-Achel en nu gemeenteraadslid, maar vooral ook voorzitter van de Vereniging Treinreizigers Vervoer (vTv) – kwamen de Vlaamse reizigersvereniging TreinTramBus (TTB) en de Nederlandse tegenhanger Rover naar Limburg voor een verkenning van de spoorlijn tussen Hamont en Weert. Die spoorverbinding bestaat op dit moment niet meer. De IC-trein die vanuit Antwerpen-Centraal naar Hamont spoort, staat 40 minuten stil in het Limburgse eindstation, voordat hij weer naar Antwerpen rijdt. In die tijdspanne kan de trein nochtans makkelijk op en af naar Weert. En daar pleit Schuurmans met de vTv al langer voor.
“De bedoeling was om de reizigersverenigingen te overtuigen en zelf te laten zien dat deze spoorverbinding de meest eenvoudige en veelbelovende grensoverschrijdende verbinding is”, zegt Schuurmans. “Daarom zijn we de hele lijn afgegaan, van het station van Weert naar de spoorbrug over de Zuid-Willemsvaart tot de spoorovergangen in Budel-Schoot en uiteindelijk het station van Hamont. De genodigden hebben soms met grote ogen staan kijken, bijvoorbeeld omdat het ETCS-systeem ( European Train Control System, een automatisch veiligheidssysteem dat treinen remt bij te hoge snelheid of een rood sein, red. ) al vanuit België uitgerold is tot in Budel. Daar rijdt immers nog een goederentrein over naar de zinkfabriek. Ook is de spoorinfrastructuur op de lijn in prima staat, want die is in 2007 nog vernieuwd.”
Laaghangend fruit
Dat konden de vertegenwoordigers van TTB en Rover dus ook met eigen ogen vaststellen. “Deze spoorverbinding is laaghangend fruit”, zegt Peter Meukens, voorzitter van TTB. “Ze is snel te realiseren én snel nodig. Zowel Noord-Limburg bij ons als Limburg en Noord-Brabant in Nederland hebben er baat bij. Zeker met de ontwikkeling van Brainport in Eindhoven. Een grote speler als ASML heeft veel hooggekwalificeerd personeel nodig, dat ook bij ons wordt geworven. Ook heeft Nederland te kampen met woningnood. Veel personeelsleden wonen dus over de grens. Een vlotte treinverbinding is de oplossing voor die mensen.”
Vlotte aansluitingen zijn er in ieder geval al in Weert. Elk uur vertrekken er vier IC-treinen en twee stoptreinen van de Nederlandse Spoorwegen (NS) naar Eindhoven. Ook naar Roermond en Sittard zijn er elk uur vier IC-treinen. Voor vTv, TTB en Rover is het dus duidelijk: de IC-trein van Antwerpen naar Hamont moet ieder uur doorrijden naar Weert. Dat zou op die veertig minuten waarin de trein nu staat te wachten in het station van Hamont zelfs makkelijk kunnen.
Einsteintelescoop
Er is bovendien ook potentieel voor. Een studie uit 2021 becijferde dat dagelijks 1.030 reizigers gebruik zouden maken van die trein. Daar zitten de recente ontwikkelingen van Brainport Eindhoven en de bedrijvigheid rond de Einsteintelescoop nog niet eens in meegerekend. Mogelijk ligt het reizigerspotentieel dus nog veel hoger.
Ook wijzen Schuurmans en Meukens op het gebrek aan grensoverschrijdende spoorverbindingen tussen Vlaanderen en Nederland. Dat is er op dit moment welgeteld één voor gewoon reizigersvervoer: tussen Essen en Roosendaal. Tussen Noorderkempen en Breda is er nog een overgang, maar die wordt enkel gebruikt voor de hogesnelheidslijn tussen Antwerpen en Schiphol. Bijzonder weinig mogelijkheden dus om met de trein naar onze noorderburen te reizen. Ook daarom zou de heropening van Hamont-Weert interessant zijn.
Peulenschil
Maar om die trein effectief de amper negen kilometer tussen Hamont en Weert te laten rijden, zijn er aanpassingen nodig aan de infrastructuur in Nederland. Zo moet er een nieuw perron komen in Weert, moet de elektrificatie aan het spoor in Nederland nog gebeuren en moet de Belgische treinbeveiliging doorgetrokken worden, want het is de NMBS die de lijn zou uitvoeren. Die werken zouden volgens de laatste berekening in 2023 tussen 39 en 73 miljoen euro kosten. In spoorwegnormen is dat een peulenschil, want vaak kosten werken aan spoorinfrastructuur miljarden. De kostprijs mag de realisatie van de spoorverbinding dus niet in de weg staan, vinden de reizigersverenigingen. “We moeten eigenlijk gewoon de eindjes aan elkaar knopen die al zeer dicht bij elkaar liggen”, vat Meukens het samen.
Kato Poelmans
